diumenge, 27 de maig del 2018

Lemosin. A.

Lo lemosin ten en general lo vocabulari de l'occitan amb los eventuals cambiaments fonetics del nòrd-occitan, mas a tanben de fòrmas lexicalas especificas (arcaïsmes e mots diferents de la rèsta de l'occitan) que plan sovent son comunas amb los dialèctes auvernhat e vivaroaupenc.
Aqueste lexic conten de tèrmes tanben emplegats endacòm mai, pasmens los avèm pas excluses per amor de donar una mòstra del vocabulari lemosin. NDR: tota esmenda, correccion o melhora es benvenguda, especialament quand ignorèm la definicion o l'existéncia d'un mot ("??") o que sèm pas segurs qu'existisca ("?" Certans mots pòdon aver una consonanta iniciala epetentica: g-uech [get], l-èsser, z-onte, v-onta... franc. : francisme a evitar Lo sufix aumentatiu -às, -assa ven -ard, -arda.


lemosin, occitan, Loís Alibert
Loís Alibert

  • abaura: fr. (d') à présent
  • abausir, 'bausir [bu 'vi] : abausir, esbalausir
  • abeurat, abeurada: fr. détrempé(e)
  • abeuratge m., beuratge f.?? : beuratge
  • abilhar ('bilhar) v. assasonar (tanben vòl dire Vestir)
  • abinar: acoblar (sens general e sens sexual)
  • abochar, abochonar (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • abora (d') : d'ora, tòst
  • abòrd (d') : a l'instant, tot primièr, lèu; d'abòrd que: tantlèu que; puèi que (tanben emplegat)
  • abracar v. fatigar grandament
  • abrial (sud del Perigòrd), abriu (nòrd [abri(w)/abre], abriau: abril
  • acaçar (acassar? varianta de (a)catar?) : cobrir
  • acatar, 'catar: amagar, escondre; cobrir
  • acelar, açalar, acialar: abrigar de la pluèja
  • acelat, açalat, acialat (a l') : abric (a l'); d'amagat, d'escondon, d'agachon, d'assetons)
  • achabason: terminacion
  • achaptar: comprar, crompar (non seriá un francesisme: Acapte e acaptar ‘adquirir, obtenir’ com acatar ‘reverenciar, respectar, obesir’ provenon en darrièra instància d’un meteis vèrb latin captare)
  • acimar: emplenar a ras
  • acimat, -ada: que sa cima es elevada
  • aclapir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • aclatar (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • acocolar (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • acoconar (/s'): emmitoufler
  • acossar : encoratjar
  • acotar: fr. appuyer, accoter, soutenir, étayer; atteindre
  • acotir, cotir: batre, maltractar, prene pels cabèls
  • acotit, -ida, cotit, -ida: mesclat, -ada
  • acranar (s') : se far crane, polit
  • acraponhir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • acropir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • aer: èr, aire (tanben emplegats)
  • afinar: enganar
  • aflatar: careçar
  • aflincar v. aficar, pimpar
  • afamgalir: afamar
  • afolir: ??
  • agresir fr. aigrir
  • agroar (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • agromar, agromelar, agromelir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • agrumir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • agrupir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • aguir : asirar
  • aguissable: aissable, fr. détestable, insupportable
  • aguissença: asirança, òdi
  • aigafòrt: aigafòrta (tanben emplegat)
  • airau: airial, fr. basse-cour
  • airier: abajonièr (vaccinum myrtillus)
  • aisat adj. aisit
  • aisinable : propri a rendre servici, a metre a l'aise
  • aisinar : preparar??
  • aitanben: (a)tanben; fr. aussi bien, c'est pourquoi
  • aitanpauc: tanpauc ; fr. aussi bien, c'est pourquoi
  • aitanplan: tanplan; fr. aussi bien, c'est pourquoi
  • aitau: atal
  • ajauc: fr. ajonc
  • ajumbrir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
  • alacada: fòrta plojada?
  • alaidonc, 'laidonc: doncas
  • alha (Cruesa): alh
  • alopir: assalhir; maltractar; invectivar
  • aluchar : alumar (tanben emplegat)
  • amassar, 'massar: regropar ; atrapar, prendre (un còp)
  • amodelonar: fr. antasser
  • amorrar : abaissar la testa, faire mòrdre la pols
  • amortesir fr. adoucir
  • ancèis /ancès que : abans que
  • anchau m. : anchòia f.
  • anda: tanta, sògra, mairastra; abusivament: granda, mameta
  • anueit/anuèit, anuech/anuèch: auei, uei (tanben emplegats)
  • apà! (de Òc-pas?) : non vòli pas!
  • apautar: fr. renverser
  • apetís fr. ciboulette
  • aplèch [aplej] : fr. soc (de charrue)
  • apoiar: fr. appuyer
  • aponhar: garder, aver mestièr de quicòm; fr. répugner à faire quelque chose, tarder
  • aprueismar ('prueismar, [prajmà], [(o)preimà], [apresmà], [aprowmà]): apropchar
  • aquilhs (plural de 'aquel', ancian cas subjècte)
  • ara. D'ara ençai: d'ara enans, d'ara en avant
  • arair: araire
  • arçà! : interj. per incitar a faire quicòm (de òr + ça)
  • arcar: passar per dessús de
  • arçau : arç (planta). Fiau d'arçau: fil de fèrre barbelat
  • archelar: escalar. fr. escalader
  • areclana: ??
  • argiu m. : argila
  • aromaire: murtrièr?
  • aromir: tuar
  • arondesir fr. arrondir
  • apietosir: fr. apitoyer
  • arpiar: arpejar
  • arreir: arrèire
  • arser: ièr al ser
  • asperja f. espargue
  • assedrat: assedat
  • artichau, artrujau m. cachofle
  • assumir (s') : s'assopir
  • assuausar: apasimar, adocir, calmar
  • assús, a sus: sus, sobre
  • au : o (pronom neutre)
  • auçada: nautada
  • aucha, òucha: pradèl o camp claus situat prèp de la maison, sovent près de la cort dels pòrcs, ont se los laissava
  • auguer, auger?? : aver
  • aul: el. V. Eu
  • aulana: avelana. fr. noisette
  • aumalha f. bestial gròs
  • aura adv. ara
  • aures: quicòm mai, autra causa
  • ausanier (comunas del sud del país de Garait, region de Sent Vauric): bois [bwej] entrò una linha que jonh Ansesme, Jòlhac e Ladapeira, e [bwi] dejós d'aquesta delimitacion)
  • ausar: gausar
  • ausela: ironda; femela d'auseu
  • auseu: aucèl
  • auvelha, ovelha n. oelha, aolha
  • auvernhata: fr. litorne (grive)
  • avacar: reüssir, capitar
  • avalir (s') : esfondrar (s')
  • avant que de + v. inf. : abans de
  • aver: prend lo sens d'atrapar, raubar, n'acabar amb quicòm o quauquarren, tuar
  • avesat (d') : de costuma, d'abitud
  • avisar: regardar

Cap comentari:

Publica un comentari a l'entrada

Nota: Només un membre d'aquest blog pot publicar entrades.